09 november 2022

Empelse stichting Kumbatio wil Keniaanse kinderen veilig thuis bieden

EMPEL – Drie jaar is ze niet bij haar geesteskind geweest. Eind deze maand hoopt Yvette Boltze uit Empel weer op bezoek te kunnen bij het weeshuis, dat ze tien jaar geleden met haar stichting Kumbatio (omhelzing) in Kenia opzette. Er is de laatste jaren veel veranderd in de Keniaanse wetgeving en Yvette heeft de Covid-tijd ook gebruikt om na te denken. Kumbatio gaat zich meer richten op hele families.

Door Wim Poels

Van huis uit is Yvette iemand die graag reist. Als backpacker trok ze door Europa en Amerika. “Afrika stond altijd hoog op mijn lijstje, maar ik durfde het niet aan om in mijn uppie te gaan. Ik was bang dat ik te veel indrukken op zou doen om alleen te verwerken.” Op advies van vrienden en familie kwam het er dertien jaar geleden toch van. “Ik wilde naar een Engelssprekend relatief goed ontwikkeld land gaan. Zo kwam ik op Kenia.”
Ze wilde in Kenia wel iets te doen hebben. En omdat ze graag met kinderen werkt (Yvette was twintig jaar actief voor scouting. Oprichter Lord Baden Powell is in Kenia begraven), meldde ze zich aan als vrijwilliger bij een weeshuis dat gefinancierd werd door een Amsterdamse stichting. “Vanaf het moment dat ik in Nairobi aankwam, was ik door het land gegrepen. Ik werd opgehaald met een taxi. We reden over een snelweg, maar dat was zo anders dan hier. Vuurtjes langs de weg, karren met ezels over de snelweg. Alles verbaasde en boeide me, ik werd helemaal enthousiast.”
De aankomst bij het weeshuis werd echter een koude douche. “Andere vrijwilligers raadden me aan zo snel mogelijk te vertrekken. De manager zou geld achterover drukken.” Al had Yvette niet het idee dat dat aan de kinderen te zien was. Die zagen er goed uit. Ze was er drie weken toen de Amsterdamse stichting zich terugtrok. Geleidelijk kreeg ze ook zelf door dat de manager wel erg schimmig deed als het om financiën ging.
Maar in plaats van zich van de zaak af te keren, deed Yvette iets anders. “Ik zag een grote uitdaging.” Terug in Empel richtte ze haar eigen stichting op: Kumbatio (met de klemtoon op de i). Ze ging naar Kenia, vertelde de manager van het weeshuis dat ze alles wist en gaf hem nog één kans. Tevergeefs. Een jaar later liep het alsnog spaak en trok ook Yvette zich terug.
“Daar zat ik met mijn stichting en geen doel”, zegt ze nu. Maar opnieuw zat ze niet bij de pakken neer. Het lot van kinderen ging haar na aan het hart. De bevolkingsopbouw in Kenia wijkt nogal af van de onze. 7 procent is ouder dan 55 jaar – cijfers van een paar jaar geleden – terwijl kinderen tot 14 jaar zo’n veertig procent van de bevolking uitmaken. De levensverwachting is er niet zo gek hoog, veel kinderen missen een of beide ouders. En dan heeft, althans volgens de VN, zo’n tweederde te maken met fysieke of mentale mishandeling. Veel kinderen hebben dus geen veilig thuis.
En dat kan Yvette moeilijk accepteren. Daarom stond het idee van een weeshuis haar nog steeds aan. Waarom niet zelf iets opzetten, met mensen die je wel vertrouwt? Zo ontstond het weeshuis Kiota (nest). Een weeshuis dat wel goed draait. Twee keer per jaar ging Yvette er zelf een maand naar toe.
Aanvankelijk was het doel om kwetsbare kinderen weerbaar te maken. Ze te helpen om vanaf hun 18e weer in de maatschappij te kunnen functioneren. Dat een kind terugging naar een ouder, gebeurde niet zo snel. Maar het beleid in Kenia veranderde rond 2018. Doel moest worden om kinderen zo snel mogelijk weer in de familie te krijgen. “Natuurlijk is dat in principe goed en willen ook wij niet anders”, stelt Yvette. “De vraag is alleen hoe je dat doet. Als je een moeder hebt die aan de drugs is en in de prostitutie zit, kun je daar niet zomaar weer veilig heen. Dat is een heel proces.”
De vraag werd hoe Yvette de Keniaanse autoriteiten tegemoet kon komen, zonder meteen ‘haar’ kinderen te laten vallen. Het werd het startsein voor ‘The Kiotia dream’. Dat is een project waar hele families aan meedoen en waar tegenwoordig de focus op ligt. Families leren er hoe ze zelfstandig het hoofd boven water kunnen houden, bijvoorbeeld door dieren te houden of zich ambachtelijke vaardigheden eigen te maken. Zodat ze op een normale manier in hun inkomsten kunnen voorzien. “Het lijkt me geweldig als dat gaat lukken en we kinderen zo op een veilige manier terug naar hun familie kunnen brengen”, zegt Yvette.
De afgelopen drie jaar heeft Yvette vooral contact op afstand. Corona verhinderde haar zelf naar Kenia te reizen om overzicht te houden. Dat maakte het lastig om alle details te kennen. Zo hoorde ze dat er inmiddels 86 kinderen zijn teruggeplaatst bij de familie, maar kent ze niet alle achtergronden. “Ik probeer er eind november weer naar toe te gaan. Het is altijd leuk om daar te zijn, maar ik ben natuurlijk wel benieuwd.”
In die drie Kenia-loze jaren is Yvette over veel dingen na gaan denken en zich van een aantal dingen bewust geworden. “Dat wij bijvoorbeeld vanuit het Westen zo’n weeshuis betalen, is voor de Keniaanse overheid natuurlijk erg gemakkelijk. Wordt het niet tijd dat ze zelf iets voor de eigen kinderen gaat doen?”, is zo’n vraag die ze zich wel degelijk stelt. Zonder daar meteen een antwoord op te hebben. “Ik heb daar wel eens discussies over. De vraag blijft: hoe dan? In de overheid heb ik niet heel veel vertrouwen, daar is nog altijd corruptie.” En de kinderen laten vallen, dat wil Yvette in geen geval.
Meer info op Kumbatio.org. Hier lees je ook hoe je de stichting kunt steunen of vrijwilliger worden.

Foto's:


0