01 augustus 2018

“De verhalen achter de foto’s zijn het mooist”

ROSMALEN – Het begon met een paar oude carnavalsfoto’s die Ellie van der Plas (72) op de Facebookpagina ‘Je bent Rosmalenaar als je…’ plaatste. Inmiddels wordt Ellie gezien als het tweede archief van Rosmalen (buiten de Heemkundekring) en wordt ze gevraagd om foto’s op te zoeken, maar ontvangt ze ook veel beeldmateriaal om op de pagina te zetten. Een gesprek met Ellie uit de Rozenstraat.

Door Sophie Fleur Verbiesen

Ellie van der Plas – Versteijnen werd geboren op De Bergt G285. Nu een volkomen vreemd adres. “Er liepen toen allerlei spies vanaf de kerk en elke spie, oftewel straat, had een letter. De huizen hadden vervolgens weer nummers.” Later werd de straatnaam De Rozenstraat en nu wonen er nog steeds veel familieleden in ’t Ven.
Ellie groeide op met één oudere zus en vier broers, waarvan er één op 44-jarige leeftijd verongelukte. “Hij zou in één van de eerste woningen op de Groote Wielen gaan wonen. Hij was daar wat af aan het timmeren en op de één of andere manier viel hij in het trappengat.” Uiteindelijk trouwde de weduwe met een andere broer van Ellie. “Na een tijdje verder weg te hebben gewoond, zijn ze nu weer terug in Rosmalen. En voor mijn broer was dat echt een warm bad.”
Van dat warme bad weet Ellie alles. Ze lacht: “Iedereen denkt dat ik het grootste archief van Rosmalen heb, maar dat is helemaal niet zo. Ik heb gewoon een aantal fotoboeken, wat gewone boeken over Jan Heijmans en Coudewater en een stapel oude Molens.” Ze haalt het in ieder geval zeker niet bij de Heemkundekring. “Mijn broer Jo doet daar veel werk, maar hij sluist niks naar mij door. Ik heb een tien jaar oudere zus met een ijzersterk geheugen. Ik hoef het alleen maar te vragen: wie woonde daar of welk huisje stond daar, en ik krijg alle informatie. En Jo, ja, die leest wel mee. Als ik iets verkeerd zet op Facebook, stuurt hij een mailtje. Zo heb ik twee controleurs op de achtergrond.”

Facetime

Ze vindt het gewoon leuk. “Afgelopen week kreeg ik een foto van een vrouw uit de Annenborch. Of ik die wilde plaatsten. Een hele leuke foto ook, van vijf zusjes. Dat doe ik dan. Ook krijg ik stapels oude kranten.” Na de eerste carnavalsfoto’s van vroeger, volgden oude advertenties uit de Molen. “Dan vroeg ik wie die winkel nog kende. Want dat vind ik het mooiste: de verhalen erachter. Dat je dan leest als reactie: daar woonde mijn opa. Laatst plaatste ik een foto van mijn oudtante, reageerde de dochter van mijn nichtje. Zo leuk! Ik vroeg haar om de groeten te doen aan mijn nichtje. Kreeg ik als reactie dat dat wel via Facetime zou gaan, want ze woonde inmiddels in Amerika. Dat is toch leuk? De groeten via Amerika naar Rosmalen!”
De neef van haar man Piet vaart veel. Via de Facebookpagina heeft hij even het gevoel weer terug in Rosmalen te zijn. “Een tijdje terug kwam er iemand naar me toe in de winkel om te vragen of ik Ellie was. Het was een vrouw die net in Rosmalen woonde en het zo leuk vond om het oude dorp te leren kennen via al die foto’s. En ook echte Rusmollense mensen natuurlijk, die door de foto’s weer terugdenken aan hun jeugd of waar ze vroeger gespeeld hebben.”

Sinaasappels

Ook Ellie denkt met veel plezier aan vroeger terug. “Mijn oma’s hadden allebei een soort boerderijtje met een paar koeien en kleinvee. Mijn beide opa’s jaagden. Dat was echt met jachthonden en een geweer en dan de polder in. Soms werkten ze ook in loondienst.” Haar vader werkte bij de kolenboer en daarna bij Jan Heijmans, ja inderdaad dé Heijmans. “Hij haalde als één van de eerste zijn vrachtwagenrijbewijs. Op zondagavond vertrok hij dan en op zaterdagmiddag kwam hij pas thuis. Doordeweeks zat hij in de kost.” Hij overleed vroeg, slechts 44 jaar. “Er was een keer iets ontploft in zijn cabine, waar een giftige stof in zat. Hij kreeg huidkanker en stierf.” Voor haar moeder was dat een hard gelag. “Zij bleef achter met zes kinderen.” Honger hadden ze niet, en om het armoede te noemen, gaat ook wat ver. “We hadden een groentetuin en Jo had konijntjes. Net als het varken achter in de schuur, werden die af en toe geslacht.” Ook kon moeder Versteijnen goed naaien, dus aan kleding ontbrak het de kinderen ook niet. “Luxe kenden we niet. We weten allemaal nog de eerste keer dat we een snoepje kregen bijvoorbeeld. Of dat een tante uit Den Bosch twee sinaasappels meebracht die we met elkaar mochten delen.”

Vrijheid

Maar wat maakte dat uit? Ze woonden waar nu de Rozenstraat ligt, een straat die ook toen al naar beneden liep. “In de winter gingen we daar met de slee vanaf, in de zomer lag er altijd water aan het einde en daar lieten we bootjes varen of we gingen er gewoon in spatten.” Het was vrijheid met een hoofdletter V. “In de zomer gooiden we lakens over de waslijnen en maakten er een tent van. Dan sliepen we in de openlucht met alle kinderen uit de buurt. Vaak waren dat ook vooral neven en nichten.”
Ellie kwam uiteindelijk ook in de Rozenstraat te wonen, maar na de scheiding van haar eerste man werd het huis te groot. “Mijn tweede man woonde hier, in de Deken Fritsenstraat en ik ben met mijn twee kinderen bij hem ingetrokken. Ik heb er nooit spijt van gehad. Het is ook hier weer de leukste straat van Rosmalen, net als vroeger in ’t Ven. Iedereen loopt bij elkaar binnen om wat te lenen, wat te buurten of een kopje koffie te drinken.” En het mooie is: ze woont waar haar vader vroeger speelde. “Hij woonde vroeger hier tegenover.”

Piet van Theo’s

Ellie hertrouwde met een Van der Plas. Van de Gebroeders van der Plas. De schilders. In een poging de familietakken uit te leggen, wordt het toch nog een beetje chaos. “Piet van Theo’s van Pietje is geboren in dezelfde straat als Pietje van ons Piet.” Voor echte Rosmalense mensen is dat een volkomen logische uitspraak, maar mensen van buitenaf staan vaak met hun oren te klapperen. “We hebben drie Pietjes Versteijnen,” probeert Ellie nog uit te leggen, “mijn vader heette Piet, mijn broer heet Piet en zijn zoon ook.” En ja, dan is er nog een Leo en een Theo, maar dat laten we maar even zitten.
Wat Ellie vooral leuk vindt aan de plek waar ze nu woont, maar ook aan de buurt waar ze opgroeide, is dat er nieuwe generaties komen wonen. De kleindochter van Antje Prop, die een winkeltje op de dijk had, is nu in haar oude huis komen wonen. Dat vind ik toch mooi. En ja, natuurlijk wonen er ook nieuwe mensen in de straat, maar daarvan zie je ook de kinderen opgroeien. Ik vind dat heel mooi om mee te maken.”
In 72 jaar is er natuurlijk veel veranderd in Rosmalen. “De zandpaden werden bestraat, de riolering heb ik aangelegd zien worden, de lantaarnpalen ingegraven. Ik maakte de eerste stofzuiger en wasmachine mee. Het hele dorpsgebeuren heb ik zien veranderen. Het is een wereld van verschil.” En alle veranderingen houdt ze nog wel bij. “Iedere dinsdagmorgen gaan we samen met de broers en zus op de koffie. Dan houden we elkaar weer op de hoogte. Ik ben ook erg benieuwd naar het nieuwe plan bij het oude postkantoor.” Ze heeft niet veel moeite met de veranderingen. “Ik denk ook dat het nieuwe centrum heel mooi wordt. Het hoort er gewoon bij: al die veranderingen. Maar het blijft toch altijd wel ons mooie Rosmalen.”

Ellie van der Plas op haar vertrouwde stekkie: in haar fijne stoel met de Ipad op schoot. Zo zoekt ze alles uit.

Foto's:


0